Entradas

Imaxinamos e construímos futuro na Enseada de San Simón

Mariscando conCiencias para o Futuro continúa avanzando, situándonos na reflexión e acción cara os futuros que queremos. A primeira parada consistiu en coñecer a pesca artesanal e o marisqueo arredor do mundo. As mariscadoras de Redondela enmarcaron a situación actual do marisqueo a pé na Enseada, nunha situación crítica polos cambios medioambientais nas rías galegas. Ademais, puxemos en valor o papel das asistencias técnicas das confrarías, como figuras ponte entre o sector primario e o ámbito científico. Elena Ojea, do Future Oceans Lab, compartiu os resultados do estudo realizado sobre estratexias de adaptación ao cambio climático na pesca e no marisqueo en Galicia. Xochitl Édua, investigadora de MarSocial – CSIC, compartiu a súa experiencia con pescadores de Xapón e México. Por último, puidemos contactar en directo cunha mariscadora do Salvador, grazas á colaboración na xornada de Asemblea de cooperación pola Paz Galicia. Podes ler máis sobre a xornada nas novas do Faro de Vigo, e da Voz de Galicia, e mirar o vídeo neste enlace!

Para imaxinar futuros, organizamos un laboratorio xunto coas mariscadoras do conxunto da Enseada de San Simon (Vilaboa, Arcade e Redondela), así como co persoal investigador procedente do IIM-CSIC, CIMA e UVigo. Participou tamén o GALP Ría de Vigo – A Guarda. A través de metodoloxías creativas como o collage, visualizamos en conxunto os futuros posibles e os futuros desexados. Compartiremos axiña os resultados deste obradoiro.

Ademais, o grupo motor de Mariscando conCiencias para o Futuro xuntámonos para camiñar cara a eses futuros desexados, a través da planificación das nosas accións como organizacións. Xuntas, puidemos reflexionar sobre as nosas fortalezas e debilidades en relación ao coidado do medio ambiente, e plantexar accións realizables para o curto – medio prazo, que nos comprometimos a realizar e avaliar.

Mariscando conCiencias para o Futuro conta co financiamento da Fundación Daniel y Nina Carasso, na liña de financiamento Arte Cidadá: imaginar y componer saberes para construír futuros sostenibles. Recientemente han publicado su memoria anual, que os animamos a leer para inspiraros!

Mariscando conCiencias para o futuro pasa o seu ecuador

O mes de abril foi tempo de conversa entre o corpo-mariscadora e corpo-bailarina, de escoitarnos cara adentro e expresarnos mediante o movemento, de recollerse e de recollernos xuntas. O colectivo de danza formado por Eva ComesañaAlejandra Balboa e Paula Pombar, baixo a coordinación de Xóchitl Édua (bailarina e investigadora do grupo de investigación MarSocial – CSIC) facilitaron obradoiros nos que os xestos, os movementos e a sensibilidade tomaron o papel protagonista. Estes movementos serán as pezas que formarán a danza que interprete o pasado, presente e futuro da pesca artesanal en Redondela, e que será o colofón do proxecto. Contaremos, ademais, co acompañamento musical de Acacia Ojea.

No mes de maio participamos na IV Feira da Sostibilidade Eco-Étika, organizada polo IES Luis Seoane de Pontevedra, onde xeramos redes con outras iniciativas que teñen o coidado ambiental e a participación social no seu centro. Ademais, presentamos Mariscando conCiencias para o Futuro no I Congreso Ibérico de Pesquerías Artesanais en Cantabria, levando iniciativas de arte cidadá a espazos de investigación.

E xuño tráenos novas oportunidades para imaxinar e compoñer futuros sostibles na Enseada de San Simón. Faremos un percorrido pola pesca artesanal en lugares como Xapón, México ou O Salvador que, aínda que parecen remotos, enfrontan (e afrontan) retos compartidos co sector pesqueiro galego. Ademais, reuniremos ao sector pesqueiro, ao ámbito científico, a representantes institucionais e a cociñeiras e cociñeiros para visualizar futuros desexados e construír unha folla de ruta para acadalos.

Mariscando conCiencias para o Futuro continúa a súa singradura

Redondela é o lugar que reúne ás persoas e entidades que colaboramos no proxecto Mariscando conCiencias para o Futuro. Comezamos a singradura con varios obradoiros interxeracionais onde percorrimos o pasado da pesca costeira artesanal, coñecendo técnicas, paisaxe, saberes e fitos comunitarios do sector pesqueiro redondelán. Un espazo de reflexión e toma de conciencia do legado do mar no territorio.

Navegando cara ao presente, AMARTURMAR liderou tres visitas ás zonas de marisqueo, nas que participaron o CEIP Reboreda, o CEIP Laredo, e a Asociación Lenda. Mais de 100 persoas aprendimos sobre os oficios da pesca artesanal, procuramos ameixas na zona intermareal e, da man do Future Oceans Lab, destacamos os retos ambientais aos que se enfronta de maneira especial o marisqueo a pé.

Rematamos este percorrido facendo recollidas de lixo, de onde queremos compartir con vós unha das frases que reflicten a realidade do sector e que serven como reflexión e para a concienciación: “custounos tres horas atopar un puñado de ameixas, e en tres minutos enchemos capachos enteiros de lixo”. Mira o vídeo!

E co bo tempo arrancou o Artelixo 2026! Ao longo do mes de marzo realizamos os obradoiros chamados “pezas de 3 miradas”, onde unha artista, unha mariscadora e unha investigadora colaboraron para crear unha obra artística e participar do festival comunitario. Este ano, Artelixo xirou entorno á temática “ata aquí chegaba o mar”, e contou coa participación de máis de cen entidades e artistas colaboradoras. Podes ler mais sobre Artelixo: Volve Artelixo a Redondela |Arte para a concienciación social

Pasado, presente…e futuro! Mariscando conCiencias para o futuro continúa a través da pesca costeira artesanal arredor do mundo, os tres horizontes da zona costeira, o plan de acción sostible das entidades e o prato forte: a peza de danza. Empregaremos o corpo como ferramenta de reflexión, investigación e creación, en espazos liderados polo colectivo composto por Xochitl Édua, Eva Comesaña, Alejandra Balboa e Paula Pombar.

Mariscando conCiencias para o Futuro é posible grazas ao financiamento da Fundación Daniel e Nina Carasso, na súa liña de financiamento Arte Cidadá: compoñendo saberes para imaxinar e construír futuros sostibles.

O pasado da pesca costeira artesanal na enseada de San Simón

Mariscando conCiencias para o Futuro continua a súa singradura en Redondela. A finais do 2025 o proxecto iniciábase con obradoiros participativos nos que xuntarmos persoas do sector pesqueiro xubiladas e en activo, persoas do ámbito científico, e entidades vencelladas á cultura e á historia de Redondela. Grazas a estas conversas desvelamos momentos clave que viviu o sector, loitas colectivas, xestión do territorio e soberanía alimentaria. A relación entre o campo e o mar, os cambios medio ambientais e a adaptación dos oficios a esta realidade foron algúns dos puntos clave que xeraron debate entre as persoas asistentes.

O ámbito artístico toma o protagonismo neste trimestre: o colectivo Artelixo está traballando para plasmar estas conversas en murais visuais, que se poidan inaugurar no contexto do Festival Artelixo, previsto para o mes de abril. Así mesmo, o colectivo de danza comezará os seus ensaios de maneira pública, nunha sala do Edificio Multiusos. As bailarinas visitaron ás mariscadoras nunha xornada de marisqueo a pé, para inspirarse en movementos, sensacións e coñecer de primeira man o traballo das mulleres do mar.

Así mesmo, neste trimestre os colexios de Redondela visitarán os areais, sendo mariscadores por un día: aprenderán sobre os oficios da pesca costeira artesanal da man das e dos profesionais integrados en AMARTURMAR. Ademais, xunto co Concello, realizaremos recollidas de lixo, que será utilizado para a presentación de obras artísticas no Festival Artelixo. O alumnado é motor de cambio e futuro, por iso pasarán á acción contra o lixo mariño.

Se queres saber máis, escoita esta entrevista en Radio Redondela, consulta o artigo na Peneira, e séguenos nas redes do equipo!