Entradas

Imaxinamos e construímos futuro na Enseada de San Simón

|

Mariscando conCiencias para o Futuro continúa avanzando, situándonos na reflexión e acción cara os futuros que queremos. A primeira parada consistiu en coñecer a pesca artesanal e o marisqueo arredor do mundo. As mariscadoras de Redondela enmarcaron a situación actual do marisqueo a pé na Enseada, nunha situación crítica polos cambios medioambientais nas rías galegas. Ademais, puxemos en valor o papel das asistencias técnicas das confrarías, como figuras ponte entre o sector primario e o ámbito científico. Elena Ojea, do Future Oceans Lab, compartiu os resultados do estudo realizado sobre estratexias de adaptación ao cambio climático na pesca e no marisqueo en Galicia. Xochitl Édua, investigadora de MarSocial – CSIC, compartiu a súa experiencia con pescadores de Xapón e México. Por último, puidemos contactar en directo cunha mariscadora do Salvador, grazas á colaboración na xornada de Asemblea de cooperación pola Paz Galicia. Podes ler máis sobre a xornada nas novas do Faro de Vigo, e da Voz de Galicia, e mirar o vídeo neste enlace!

Para imaxinar futuros, organizamos un laboratorio xunto coas mariscadoras do conxunto da Enseada de San Simon (Vilaboa, Arcade e Redondela), así como co persoal investigador procedente do IIM-CSIC, CIMA e UVigo. Participou tamén o GALP Ría de Vigo – A Guarda. A través de metodoloxías creativas como o collage, visualizamos en conxunto os futuros posibles e os futuros desexados. Compartiremos axiña os resultados deste obradoiro.

Ademais, o grupo motor de Mariscando conCiencias para o Futuro xuntámonos para camiñar cara a eses futuros desexados, a través da planificación das nosas accións como organizacións. Xuntas, puidemos reflexionar sobre as nosas fortalezas e debilidades en relación ao coidado do medio ambiente, e plantexar accións realizables para o curto – medio prazo, que nos comprometimos a realizar e avaliar.

Mariscando conCiencias para o Futuro conta co financiamento da Fundación Daniel y Nina Carasso, na liña de financiamento Arte Cidadá: imaginar y componer saberes para construír futuros sostenibles. Recientemente han publicado su memoria anual, que os animamos a leer para inspiraros!

Mariscando conCiencias para o futuro pasa o seu ecuador

|

O mes de abril foi tempo de conversa entre o corpo-mariscadora e corpo-bailarina, de escoitarnos cara adentro e expresarnos mediante o movemento, de recollerse e de recollernos xuntas. O colectivo de danza formado por Eva Comesaña, Alejandra Balboa e Paula Pombar, baixo a coordinación de Xóchitl Édua (bailarina e investigadora do grupo de investigación MarSocial – CSIC) facilitaron obradoiros nos que os xestos, os movementos e a sensibilidade tomaron o papel protagonista. Estes movementos serán as pezas que formarán a danza que interprete o pasado, presente e futuro da pesca artesanal en Redondela, e que será o colofón do proxecto. Contaremos, ademais, co acompañamento musical de Acacia Ojea.

No mes de maio participamos na IV Feira da Sostibilidade Eco-Étika, organizada polo IES Luis Seoane de Pontevedra, onde xeramos redes con outras iniciativas que teñen o coidado ambiental e a participación social no seu centro. Ademais, presentamos Mariscando conCiencias para o Futuro no I Congreso Ibérico de Pesquerías Artesanais en Cantabria, levando iniciativas de arte cidadá a espazos de investigación.

E xuño tráenos novas oportunidades para imaxinar e compoñer futuros sostibles na Enseada de San Simón. Faremos un percorrido pola pesca artesanal en lugares como Xapón, México ou O Salvador que, aínda que parecen remotos, enfrontan (e afrontan) retos compartidos co sector pesqueiro galego. Ademais, reuniremos ao sector pesqueiro, ao ámbito científico, a representantes institucionais e a cociñeiras e cociñeiros para visualizar futuros desexados e construír unha folla de ruta para acadalos.

Mariscando conCiencias para o Futuro continúa a súa singradura

|

Redondela é o lugar que reúne ás persoas e entidades que colaboramos no proxecto Mariscando conCiencias para o Futuro. Comezamos a singradura con varios obradoiros interxeracionais onde percorrimos o pasado da pesca costeira artesanal, coñecendo técnicas, paisaxe, saberes e fitos comunitarios do sector pesqueiro redondelán. Un espazo de reflexión e toma de conciencia do legado do mar no territorio.

Navegando cara ao presente, AMARTURMAR liderou tres visitas ás zonas de marisqueo, nas que participaron o CEIP Reboreda, o CEIP Laredo, e a Asociación Lenda. Mais de 100 persoas aprendimos sobre os oficios da pesca artesanal, procuramos ameixas na zona intermareal e, da man do Future Oceans Lab, destacamos os retos ambientais aos que se enfronta de maneira especial o marisqueo a pé.

Rematamos este percorrido facendo recollidas de lixo, de onde queremos compartir con vós unha das frases que reflicten a realidade do sector e que serven como reflexión e para a concienciación: “custounos tres horas atopar un puñado de ameixas, e en tres minutos enchemos capachos enteiros de lixo”. Mira o vídeo!

E co bo tempo arrancou o Artelixo 2026! Ao longo do mes de marzo realizamos os obradoiros chamados “pezas de 3 miradas”, onde unha artista, unha mariscadora e unha investigadora colaboraron para crear unha obra artística e participar do festival comunitario. Este ano, Artelixo xirou entorno á temática “ata aquí chegaba o mar”, e contou coa participación de máis de cen entidades e artistas colaboradoras. Podes ler mais sobre Artelixo: Volve Artelixo a Redondela |Arte para a concienciación social

Pasado, presente…e futuro! Mariscando conCiencias para o futuro continúa a través da pesca costeira artesanal arredor do mundo, os tres horizontes da zona costeira, o plan de acción sostible das entidades e o prato forte: a peza de danza. Empregaremos o corpo como ferramenta de reflexión, investigación e creación, en espazos liderados polo colectivo composto por Xochitl Édua, Eva Comesaña, Alejandra Balboa e Paula Pombar.

Mariscando conCiencias para o Futuro é posible grazas ao financiamento da Fundación Daniel e Nina Carasso, na súa liña de financiamento Arte Cidadá: compoñendo saberes para imaxinar e construír futuros sostibles.

O pasado da pesca costeira artesanal na enseada de San Simón

|

Mariscando conCiencias para o Futuro continua a súa singradura en Redondela. A finais do 2025 o proxecto iniciábase con obradoiros participativos nos que xuntarmos persoas do sector pesqueiro xubiladas e en activo, persoas do ámbito científico, e entidades vencelladas á cultura e á historia de Redondela. Grazas a estas conversas desvelamos momentos clave que viviu o sector, loitas colectivas, xestión do territorio e soberanía alimentaria. A relación entre o campo e o mar, os cambios medio ambientais e a adaptación dos oficios a esta realidade foron algúns dos puntos clave que xeraron debate entre as persoas asistentes.

O ámbito artístico toma o protagonismo neste trimestre: o colectivo Artelixo está traballando para plasmar estas conversas en murais visuais, que se poidan inaugurar no contexto do Festival Artelixo, previsto para o mes de abril. Así mesmo, o colectivo de danza comezará os seus ensaios de maneira pública, nunha sala do Edificio Multiusos. As bailarinas visitaron ás mariscadoras nunha xornada de marisqueo a pé, para inspirarse en movementos, sensacións e coñecer de primeira man o traballo das mulleres do mar.

Así mesmo, neste trimestre os colexios de Redondela visitarán os areais, sendo mariscadores por un día: aprenderán sobre os oficios da pesca costeira artesanal da man das e dos profesionais integrados en AMARTURMAR. Ademais, xunto co Concello, realizaremos recollidas de lixo, que será utilizado para a presentación de obras artísticas no Festival Artelixo. O alumnado é motor de cambio e futuro, por iso pasarán á acción contra o lixo mariño.

Se queres saber máis, escoita esta entrevista en Radio Redondela, consulta o artigo na Peneira, e séguenos nas redes do equipo!

Conclúe Miranda, un futuro cara o mar en Cariño

|

A Asociación profesional de redeiras de Cariño desenvolveu un proxecto para poñer en valor os seus oficios entre a rapazada. Onte tivo lugar a xornada de posta en valor de resultados, onde as mulleres do mar e representantes institucionais compartiron os retos e os pasos de futuro para dar continuidade a esta iniciativa.

A xornada contou coa benvida de Ana López, alcaldesa do Concello de Cariño, e os parabéns de Ángeles Vázquez Suárez, Directora Xeral de Desenvolvemento Pesqueiro. Ademais, Rocio Fernandez, presidenta da Asociación, fixo un discurso emotivo e decidido sobre a importancia destas iniciativas para asegurar o futuro destas profesións feminizadas.

Animámosvos a seguirlles a pista, a visitar a nave das redeiras para coñecer este oficio tradicional, feminizado e artesanal. Non perdades a oportunidade se vivides na Mariña ou pasades as vacacións, xa que estaredes fortalecendo un sector fundamental para o mar.

A Xunta de Galicia fíxose eco desta xornada na súa nova “A Xunta destaca  o papel das mulleres no sector do mar e o seu liderado para afrontar os retos presentes e futuros da actividade pesqueira en Galicia”

A aula sostible do Freixo segue coidando o medio ambiente!

|

Despois de ser galardoadas co 2º premio á innovación polo Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación, a Aula Sostible do Freixo continúa o seu camiño colectivo como iniciativa de economía circular.

Durante o 2024 as actuacións centráronse na mellora das instalacións, xa que dada a ampla colaboración veciñal a Aula Sostible quedou pequena, tanto no ámbito do almacenaxe como do taller. Así mesmo, adquiriuse unha máquina que é capaz de ler a composición dos plásticos, o que axudará a saber de que polímeros están compostos aqueles elementos recollidos máis deteriorados, como son os que se recollen nos areais. Isto redundará nun maior aproveitamento do plástico procedente do mar.

Ademais, refórzanse as actividades colaborativas mediante a colaboración coas redeiras de Porto do Son, que estiveron testando a utilidade das agullas elaboradas con plástico reciclado, o que permitiu mellorar os prototipos. Súmanse á iniciativa as compañeiras de Noia Limpa, para as recollidas de lixo nos areais, e as compañeiras da cooperativa A Seara desenvolverán obradoiros de comunicación, nos que reforzar este ámbito entre as entidades socias desta iniciativa. Por último, a asociación Alibaba está desenvolvendo obradoiros artísticos, que enchen de cor e alegría a este proxecto colaborativo baixo a filosofía da Economía Circular.

Este proxecto é posible grazas ao financiamento FEMPA xestionado polo Grupo de Acción Local do Sector Pesqueiro Seo de Fisterra – Ría Muros Noia.

Na portada deste post podedes ver a July e a Adrian, que son as persoas que dende o comezo apoiaron a posta en práctica do Precious Plastic nesta iniciativa. Podedes velos neste vídeo, onde comparten como vivir de maneira sostible e autosuficiente.

Surfeando Ondas Limpas en Burela

|

A mocidade burelá deuse cita na praia da Marosa para participar nunha das actividades centrais do proxecto Ondas Limpas. Ao longo de seis grupos durante dúas xornadas, veciñas e veciños de Burela iniciáronse na práctica do surf e surkskate, da man do Burela Surf Club, unha asociación local que vincula a práctica deste deporte co coidado do medio mariño e a súa contorna.

Ademáis, os artistas locais Belen Mogo e Martin Lestao están liderando a elaboración dunha obra mural participativa no local cedido polo Concello ao Burela Surf Club. O mural mestura motivos mariñeiros e deportivos coa sostibilidade e a reutilización dos refugallos, xa que moitas partes do mural están compostas por materiais recollidos en encontros nos areais de Burela. A primeira fase para a elaboración do mural desenvolveuse na Asociación Camiña e nos CEIPs locais, Vista Alegre e Virxe do Carme, onde as rapazas e os rapaces elaboraron pezas que serán instaladas no muro. Ao longo desta semana estanse unindo outras entidades como a Fundación Eu Son e Saúde Mental A Mariña.

Liderados polo Centro de educación medio ambiental GAIA do Concello de Burela, entidades locais de inclusión, CEIPs e entidades medioambientais recolleron lixo mariño nas praias de Burela, foron almacenados e agora serán empregados para concienciar a veciñanza e visitantes a través da súa reutilización.

Ondas limpas despregou unha programación de actividades diversas para aumentar a participación veciñal e aprender que é posible coidar do medio ambiente a través da arte, do deporte e do activismo. Ter o privilexio de desfrutar da natureza pasa por comprometernos a coidala.

A Aula Sostible do Freixo gaña o 2º premio á innovación do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación

|

Os premios de Excelencia á innovación para as mulleres rurais convócanse polo Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación dende o ano 2010, co obxectivo de dar visibilidade á labor das mulleres rurais na diversificación da actividade económica e as súas actuacións emprendedoras nos seus territorios.

A Aula Sostible do Freixo conseguiu o 2º Premio na categoría da Excelencia á innovación na actividade pesqueira, onde se coopera entre varias entidades para transformar residuos plásticos procedentes da actividade pesqueira (e outros plásticos do ámbito doméstico) en ferramentas pesqueiras revalorizadas, constituíndo unha práctica de economía circular. Podes ler máis sobre o proxecto neste artigo.

A  Aula Sostible do Freixo tamén conta co recoñecemento da Consellería do Mar nos Premios de Economía Azul, na categoría Economía Circular. Moitos parabéns a Asociación de Mulleres do sector pesqueiro de Muros – Noia e ao Concello de Outes como promotores do proxecto, e ás entidades de inclusión social participantes (ADISBISMUR, A Creba e Asociación Misela), ao GALP Costa Sostible, e a todas aquelas persoas e entidades que senten este proxecto como seu: por moitos máis éxitos!

 

Seguimos tirando do fío? As entidades sociais e o sector pesqueiro como impulsores da economía circular

|

O pasado venres tivo lugar un novo encontro no marco do proxector VEN VER, que reuníu a distintas entidades de inclusión social e os Grupos de Acción Local do sector pesqueiro galegos, en Outes. A xuntanza desenvolveuse co obxectivo de retomar o contacto entre territorios, unha vez rematados os proxectos xurdidos a raíz do proxecto de cooperación Tanza: economía circular a través de proxectos de entidades de inclusión social e o sector pesqueiro. No encontro, as entidades promotoras de proxectos, así como outras entidades con interese nas iniciativas desenvoltas, puideron intercambiar experiencias de economía circular, identificar necesidades xurdidas no desenvolvemento dos proxectos, e identificar lóxicas cooperativas a poñer en marcha entre entidades.

 

 

O encontro, promovido polo GALP Costa Sostible, puxo en valor a Aula Sostible do Freixo cunha visita á instalación. As persoas implicadas nesta iniciativa fixeron unha demostración da actividade que desenvolven a diario, recuperando e transformando plásticos recollidos nos areais da zona, e mediante a colaboración estreita das confrarías.

O plástico recollido é transformado en obxectos útiles para o sector pesqueiro, como agullas para as redeiras, ou mosquetóns e medidores de talla mínima para as persoas que se dedican ao marisqueo, pechando así o ciclo de economía circular. Por último, o encontro rematou cunha visita ao Estaleiro Ciprian, recuperado co apoio do programa de axudas do GALP para poñer en valor a carpintería de ribeira.