Entradas

Imaxinamos e construímos futuro na Enseada de San Simón

Mariscando conCiencias para o Futuro continúa avanzando, situándonos na reflexión e acción cara os futuros que queremos. A primeira parada consistiu en coñecer a pesca artesanal e o marisqueo arredor do mundo. As mariscadoras de Redondela enmarcaron a situación actual do marisqueo a pé na Enseada, nunha situación crítica polos cambios medioambientais nas rías galegas. Ademais, puxemos en valor o papel das asistencias técnicas das confrarías, como figuras ponte entre o sector primario e o ámbito científico. Elena Ojea, do Future Oceans Lab, compartiu os resultados do estudo realizado sobre estratexias de adaptación ao cambio climático na pesca e no marisqueo en Galicia. Xochitl Édua, investigadora de MarSocial – CSIC, compartiu a súa experiencia con pescadores de Xapón e México. Por último, puidemos contactar en directo cunha mariscadora do Salvador, grazas á colaboración na xornada de Asemblea de cooperación pola Paz Galicia. Podes ler máis sobre a xornada nas novas do Faro de Vigo, e da Voz de Galicia, e mirar o vídeo neste enlace!

Para imaxinar futuros, organizamos un laboratorio xunto coas mariscadoras do conxunto da Enseada de San Simon (Vilaboa, Arcade e Redondela), así como co persoal investigador procedente do IIM-CSIC, CIMA e UVigo. Participou tamén o GALP Ría de Vigo – A Guarda. A través de metodoloxías creativas como o collage, visualizamos en conxunto os futuros posibles e os futuros desexados. Compartiremos axiña os resultados deste obradoiro.

Ademais, o grupo motor de Mariscando conCiencias para o Futuro xuntámonos para camiñar cara a eses futuros desexados, a través da planificación das nosas accións como organizacións. Xuntas, puidemos reflexionar sobre as nosas fortalezas e debilidades en relación ao coidado do medio ambiente, e plantexar accións realizables para o curto – medio prazo, que nos comprometimos a realizar e avaliar.

Mariscando conCiencias para o Futuro conta co financiamento da Fundación Daniel y Nina Carasso, na liña de financiamento Arte Cidadá: imaginar y componer saberes para construír futuros sostenibles. Recientemente han publicado su memoria anual, que os animamos a leer para inspiraros!

Atadeiras: a gobernanza das redeiras da Guarda

Onte a nave de redes da Guarda acolleu unha xornada comunitaria liderada polas redeiras, que compartiron coas persoas asistentes os resultados do proxecto Atadeiras. O espazo daba comezo coa benvida por parte do Concello da Guarda e o GALP Ría de Vigo – A Guarda, financiador do proxecto.

As redeiras contextualizaron a necesidade de poñer en marcha este proxecto e os seus obxectivos, para pasar a facer un percorrido polas actividades realizadas ao longo do 2025 e 2026:

  • creación da páxina web redeirasatalaia.es
  • recursos audiovisuais para proxectar na sala polivalente a visitas
  • un espazo expositivo que acompaña o relato da traxectoria da asociación e os seus valores (sostibilidade ambiental, igualdade, sector pesqueiro artesanal)
  • elementos artesanais confeccionados con técnicas tradicionais e mobiliario con redes de pesca recuperadas
  • programa formativo no que reforzar as capacidades individuais e colectivas
  • melloras na nave de redes para sacar o maior partido dos espazos (balcón)
  • máquina carga agullas, promovendo a innovación e mecanización

Un oficio que paga a pena coñecer da voz das propias redeiras, animámosvos a botarlle un ollo á súa páxina web!

Mariscando conCiencias para o futuro pasa o seu ecuador

O mes de abril foi tempo de conversa entre o corpo-mariscadora e corpo-bailarina, de escoitarnos cara adentro e expresarnos mediante o movemento, de recollerse e de recollernos xuntas. O colectivo de danza formado por Eva ComesañaAlejandra Balboa e Paula Pombar, baixo a coordinación de Xóchitl Édua (bailarina e investigadora do grupo de investigación MarSocial – CSIC) facilitaron obradoiros nos que os xestos, os movementos e a sensibilidade tomaron o papel protagonista. Estes movementos serán as pezas que formarán a danza que interprete o pasado, presente e futuro da pesca artesanal en Redondela, e que será o colofón do proxecto. Contaremos, ademais, co acompañamento musical de Acacia Ojea.

No mes de maio participamos na IV Feira da Sostibilidade Eco-Étika, organizada polo IES Luis Seoane de Pontevedra, onde xeramos redes con outras iniciativas que teñen o coidado ambiental e a participación social no seu centro. Ademais, presentamos Mariscando conCiencias para o Futuro no I Congreso Ibérico de Pesquerías Artesanais en Cantabria, levando iniciativas de arte cidadá a espazos de investigación.

E xuño tráenos novas oportunidades para imaxinar e compoñer futuros sostibles na Enseada de San Simón. Faremos un percorrido pola pesca artesanal en lugares como Xapón, México ou O Salvador que, aínda que parecen remotos, enfrontan (e afrontan) retos compartidos co sector pesqueiro galego. Ademais, reuniremos ao sector pesqueiro, ao ámbito científico, a representantes institucionais e a cociñeiras e cociñeiros para visualizar futuros desexados e construír unha folla de ruta para acadalos.

Pesca saúde nos centros de atención primaria

Pesca saúde é un proxecto de cooperación dos Grupos de Acción Local do Sector Pesqueiro que afonda no vínculo entre o consumo dos produtos pesqueiros e a saúde. Ao longo do mes de maio desprazámonos á contorna dos centros de saúde da costa galega para difundir a campaña e visibilizar a colaboración entre os dous ámbitos.

Os arredores dos centros de saúde convertéronse en espazos comunitarios nos que compartimos o receitario de elaboracións saudables, con produto de proximidade e valores nutricionais, elaborados en conxunto con Arela Saúde e Númax S. Coop. galega. A veciñanza participou tamén dunha enquisa sobre hábitos de consumo de peixe e marisco, e fíxose entrega dun vale desconto para consumir nas prazas de abastos e peixerías locais.

Así mesmo, estanse a desenvolver xornadas técnicas onde profesionais da saúde comparten co público claves para o benestar e os hábitos saudables. Entre outras, abordamos o consumo de peixe para o desenvolvemento infantil, para o reforzo da saúde sexual e reproductiva nas mulleres, ou os beneficios de consumir produtos do mar nas patoloxías reumatolóxicas.

Xeración peixe!

A casa da cultura de Burela acolleu a semana pasada aos IES Perdouro e Montecastelo, e ao CEIP Vista Alegre no congreso de infancia e adolescencia. A rapazada foi a protagonista neste espazo de conversa e posta en valor de actividades realizadas ao longo da Xeración Peixe.

Compartíronse os resultados da enquisa sobre consumo de peixe entre a comunidade educativa, entregáronse os premios do certame literario da man de Antia Yañez, presentouse o receitario de elaboracións de cociña con peixe e marisco das familias, e degustouse un pincho mariñeiro deseñado polo IES de Foz. Houbo momento tamén para pasalo ben coa música de raíz da Fundación Legar, e imaxinar futuros deseados coa iniciativa Prato_do.

Pola tarde o congreso centrouse en cuestións técnicas e para un público interxeracional, relacionado coa Estratexia de Saúde Comunitaria e a nutrición relacionada co produto pesqueiro, asi como unha viaxe ao pasado e ao futuro dinamizado por Lucas Requejo, da iniciativa Prato_do.

Axiña compartiremos o vídeo do proxecto para que poidas botarlle un ollo!

 

Mariscando conCiencias para o Futuro continúa a súa singradura

Redondela é o lugar que reúne ás persoas e entidades que colaboramos no proxecto Mariscando conCiencias para o Futuro. Comezamos a singradura con varios obradoiros interxeracionais onde percorrimos o pasado da pesca costeira artesanal, coñecendo técnicas, paisaxe, saberes e fitos comunitarios do sector pesqueiro redondelán. Un espazo de reflexión e toma de conciencia do legado do mar no territorio.

Navegando cara ao presente, AMARTURMAR liderou tres visitas ás zonas de marisqueo, nas que participaron o CEIP Reboreda, o CEIP Laredo, e a Asociación Lenda. Mais de 100 persoas aprendimos sobre os oficios da pesca artesanal, procuramos ameixas na zona intermareal e, da man do Future Oceans Lab, destacamos os retos ambientais aos que se enfronta de maneira especial o marisqueo a pé.

Rematamos este percorrido facendo recollidas de lixo, de onde queremos compartir con vós unha das frases que reflicten a realidade do sector e que serven como reflexión e para a concienciación: “custounos tres horas atopar un puñado de ameixas, e en tres minutos enchemos capachos enteiros de lixo”. Mira o vídeo!

E co bo tempo arrancou o Artelixo 2026! Ao longo do mes de marzo realizamos os obradoiros chamados “pezas de 3 miradas”, onde unha artista, unha mariscadora e unha investigadora colaboraron para crear unha obra artística e participar do festival comunitario. Este ano, Artelixo xirou entorno á temática “ata aquí chegaba o mar”, e contou coa participación de máis de cen entidades e artistas colaboradoras. Podes ler mais sobre Artelixo: Volve Artelixo a Redondela |Arte para a concienciación social

Pasado, presente…e futuro! Mariscando conCiencias para o futuro continúa a través da pesca costeira artesanal arredor do mundo, os tres horizontes da zona costeira, o plan de acción sostible das entidades e o prato forte: a peza de danza. Empregaremos o corpo como ferramenta de reflexión, investigación e creación, en espazos liderados polo colectivo composto por Xochitl Édua, Eva Comesaña, Alejandra Balboa e Paula Pombar.

Mariscando conCiencias para o Futuro é posible grazas ao financiamento da Fundación Daniel e Nina Carasso, na súa liña de financiamento Arte Cidadá: compoñendo saberes para imaxinar e construír futuros sostibles.

Xeración peixe!

A Fundación Expomar promove Xeración Peixe! unha iniciativa dirixida á infancia e á adolescencia para promover o consumo de produto pesqueiro fresco. A través de distintas actividades, a mocidade continuará coñecendo o mundo do mar dende a investigación, a gastronomía, a cultura, o coidado do medio ambiente e a artesanía.

A mocidade burelá está participando en diversas actividades arredor do mundo do mar e o produto pesqueiro en fresco:

  • investigación sobre os hábitos de consumo de peixe entre as familias
  • certame literario sobre o mundo do mar
  • elaboración dun receitario de sabores mariñeiros tradicionais
  • limpeza de praias e exposición de crebas mariñas, xunto co CEIP Os Castros e CEIP Vista Alegre
  • elaboración dunha proposta gastronómica de peixe, en colaboración coa Escola de Hostelería de Foz

Todas estas actividades culminarán no mes de abril nun congreso de mocidade no que se afondará na vinculación da rapazada co mar e o consumo do produto pesqueiro en fresco.

Ademais, a semana pasada tivemos un obradoiro interxeracional moi emotivo, liderado polo Grupo de Participación Adolescente do Concello de Burela, que visitou ao Centro de día Coidando de Vós. As participantes compartiron coa mocidade a súa vida vinculada ao mar, unhas testemuñas que se poderán escoitar no Congreso!

 

O pasado da pesca costeira artesanal na enseada de San Simón

Mariscando conCiencias para o Futuro continua a súa singradura en Redondela. A finais do 2025 o proxecto iniciábase con obradoiros participativos nos que xuntarmos persoas do sector pesqueiro xubiladas e en activo, persoas do ámbito científico, e entidades vencelladas á cultura e á historia de Redondela. Grazas a estas conversas desvelamos momentos clave que viviu o sector, loitas colectivas, xestión do territorio e soberanía alimentaria. A relación entre o campo e o mar, os cambios medio ambientais e a adaptación dos oficios a esta realidade foron algúns dos puntos clave que xeraron debate entre as persoas asistentes.

O ámbito artístico toma o protagonismo neste trimestre: o colectivo Artelixo está traballando para plasmar estas conversas en murais visuais, que se poidan inaugurar no contexto do Festival Artelixo, previsto para o mes de abril. Así mesmo, o colectivo de danza comezará os seus ensaios de maneira pública, nunha sala do Edificio Multiusos. As bailarinas visitaron ás mariscadoras nunha xornada de marisqueo a pé, para inspirarse en movementos, sensacións e coñecer de primeira man o traballo das mulleres do mar.

Así mesmo, neste trimestre os colexios de Redondela visitarán os areais, sendo mariscadores por un día: aprenderán sobre os oficios da pesca costeira artesanal da man das e dos profesionais integrados en AMARTURMAR. Ademais, xunto co Concello, realizaremos recollidas de lixo, que será utilizado para a presentación de obras artísticas no Festival Artelixo. O alumnado é motor de cambio e futuro, por iso pasarán á acción contra o lixo mariño.

Se queres saber máis, escoita esta entrevista en Radio Redondela, consulta o artigo na Peneira, e séguenos nas redes do equipo!

Pesca Saúde: o noso mar faiche ben

Pesca Saúde é un proxecto de cooperación promovido por sete Grupos de Acción Local do Sector Pesqueiro, coordinado polo territorio Costa Sostible – Ría Muros Noia.

O proxecto ten por obxectivo poñer o foco na alimentación equilibrada, vinculando o benestar da poboación co consumo de produtos pesqueiros frescos. Aprenderemos como inflúe na nosa saúde incorporar hábitos saudables, neste caso a través da cociña e do produto local.

Ao longo de Pesca Saúde colaboraremos co persoal sociosanitario galego, coas peixeiras e os mercados de abastos, e co ámbito da restauración para xerar unha linguaxe común e unha mensaxe que reforce hábitos alimentarios de calidade.

Acompañamos ás Mesas locais de coordinación contra a violencia de xénero

As Mesas locais de coordinación contra a violencia de xénero (MLC) son espazos privilexiados para poñer en común información, contrastar dúbidas e fortalecer a confianza entre o persoal técnico de diversas áreas que atenden a mulleres en situación de violencia e ás súas fillas e fillos. Entre outras, están compostas polos Centros de información ás mulleres, área sanitaria, forzas e corpos de seguridade do Estado, áreas educativa e social, e tecido asociativo local. O obxectivo último das MLC é prestar unha atención integral e máis coordinada que avance cara a sociedades libres de violencias machistas.

O programa formativo, liderado pola Dirección Xeral de Loita contra a violencia de xénero, levounos pola xeografía galega a concellos e mancomunidades con distintas necesidades:

  • Constituír formalmente a MLC, definindo en común obxectivos, periodicidade, responsabilidades, etc
  • Impulsar á actividade da MLC, en aqueles lugares onde o espazo de coordinación está constituído, pero atopa desafíos para o seu desenvolvemento
  • Acompañamento para a elaboración do protocolo local de coordinación, adaptado ás necesidades e recursos de cada concello

Sabías que existían estes espazos? Se queres máis información sobre estes espazos de coordinación, podes consultar esta guía.